Kerst in Zweden: zo vieren ze dat

Geschreven door Sandra van Bijsterveld

Ik heb wel eens het Midzomerfeest en Luciadag meegemaakt in Zweden en we zijn ‘s zomers in Tomteland in Dalarna geweest, waar we het huis van de Kerstman bezochten. Maar kerst vieren in Zweden, daar heb ik helaas geen ervaring mee. Wel heb ik alvast tips voor een kerstvakantie in Zweden verzameld en ik heb me voorgenomen dat zeker ooit eens te gaan doen.

Tot die tijd moet ik het doen met wat ik lees, hoor en op televisie zie, in de weliswaar Noorse serie Kerst met Linus en de winterse film over de kinderen in Bolderburen. Wat ik er op die manier van begrepen heb, gaat kerst vieren in Zweden ongeveer zo…

De adventstijd

Net als bij ons in Nederland komt Zweden in de loop van december steeds meer in kerstfeer. Een kerstkrans met vier kaarsen, waarvan er de laatste vier zondagen voor Kerst elke keer één meer wordt aangestoken, telt de weken tot Kerstmis af. Overal wordt het steeds gezelliger met lampjes, kerstmarkten met kraamjes vol handwerk en lekkers, kerstborrels met warme glögg en restaurants die alvast een kerstbuffet (julbord) serveren… En dan hebben ze in Zweden ook nog eens die extra december-feestdag: Luciadag.

Veel Zweden zullen in december meer dan gemiddeld tijd doorbrengen in de keuken. Om peperkoekjes te bakken bijvoorbeeld, of zelfs een bouwpakket voor een huis van pepparkakor. Ook knäck (karamel) en ischoklad zijn populair. Voor Luciadag maak je natuurlijk ook je eigen saffraanbroodjes (lussekatter).

Kinderen hebben in december een adventskalender en ook op televisie wordt een kerstkalender uitgezonden, zoals we in Nederland wel Kerst met Linus uit Noorwegen kennen.

Zweeds kerstdiner? Hier vind je Scandinavische kookboeken.

23 december: de dag vóór de dag voor kerst 😉

Omdat Kerst in Zweden wordt gevierd op kerstavond, 24 december, is 23 december dus de laatste dag voor kerst. Veel mensen zijn dan al eerder vrij en oorspronkelijk werd op deze dag pas de kerstboom in huis gehaald en versierd. Ook buiten wordt trouwens versierd: bij veel huizen zie je een schoof ongedorst graan, om de vogeltjes ook een kerstmaal te gunnen. Maar tegenwoordig begint het versieren veel eerder: rond 1 december of zelfs nog vroeger. 

Kerst in Zweden
Foto: Helena Wahlman/Imagebank Sweden

Een veelvoorkomend figuur in de kerstversiering is de kerstbok. Hierover lees ik allerlei verhalen: de Noordse god Thor zou op een bok gereden hebben, de bok zou de duivel vertegenwoordigen of het zou net zoiets zijn als de rendieren van de Kerstman. Hoe dan ook, je ziet nogal wat bokken rondom Kerst in Zweden, van kleintjes voor in de boom tot grotere om buiten te zetten en zelfs reusachtige, die na de feestdagen in brand worden gestoken – als ze niet al eerder illegaal worden aangestoken.

24 december: Julafton

Kerst in Zweden
Foto: Carolina Romare/Imagebank Sweden

Wat heeft Donald Duck met een Zweedse Kerst te maken? Nou, op 24 december kijken de Zweden traditiegetrouw naar een kerstcompilatie van Donald Duck (Kalle Anka in het Zweeds). Die wordt elk jaar om 15.00 uur uitgezonden op de Zweedse televisie.

Daarna is het tijd voor het kerstdiner: meestal een julbord (smörgäsbord speciaal voor kerst) met allerlei gerechten (vis, vlees, warm en koud), die wel in een bepaalde volgorde en bij voorkeur zelfs in bepaald serviesgoed moeten worden geserveerd als je aan tradities hecht. En veel Zweden hechten nogal aan tradities… Eén voordeel: je hoeft je hoofd dan niet te breken over wat je nu weer op tafel zult zetten. Precies hetzelfde als elk jaar dus.

Een traditioneel toetje na een julbord is rijstepap. Wil je er een spelletje van maken, doe dan één amandel in de pap voordat je die serveert. Degene die de amandel vindt, krijgt een cadeautje, mag een wens doen of zal een gelukkig nieuwjaar hebben.

Behalve glögg, schnapps of speciaal kerstbier kun je met kerst in Zweden ook julmust drinken. Ik dronk het in Tomteland, maar zag het laatst ook gewoon in Nederland bij IKEA staan. Sowieso geen gekke plek om inkopen te doen voor kerstdagen met een Zweeds tintje…

Kerst in Zweden julmust

Na het eten is er tijd om kadootjes uit te pakken. Net als bij ons met Sinterklaas kunnen er ook gedichtjes bij de pakjes zitten. Met een beetje geluk komt de kerstman (Jultomten) de cadeautjes zelf uitdelen. Ook gaan de Zweden samen om de kerstboom dansen en zingen.

25 december: Juldagen

Als wij net beginnen aan onze eerste kerstdag, zit Kerstmis er voor de Zweden al grotendeels op. 25 december is min of meer een ‘gewone’ vrije dag. Tijd om met je cadeautjes te spelen dus, of om lekker te luieren of misschien wel te gaan wandelen of langlaufen (als je het geluk hebt dat je een witte kerst hebt).

26 december: Annandag jul

Tweede kerstdag? Welnee! Op 26 december wordt het dagelijkse leven weer grotendeels hervat. Als je nog niet hoeft te werken, kun je mooi naar de winkel om dubbele cadeautjes te ruilen. Bovendien begint de uitverkoop op deze dag.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.