Tentoonstelling Wij Vikingen vanaf 19 oktober in het Fries Museum

Geschreven door Sandra van Bijsterveld

Als je ergens iets over Vikingen leest of ziet, worden ze meestal voorgesteld als een wreed volk. Bijna nooit hoor je dat ze meesterlijke scheepsbouwers, handelaars en ontdekkingsreizigers waren. De tentoonstelling Wij Vikingen in het Fries Museum laat vanaf 19 oktober ook het andere gezicht van de Vikingen zien. Dat ga ik zeker bekijken!

Piraten van de Noordzee

Zo kennen we de Vikingen: als de piraten van de Noordzee trokken ze in de 9e en 10e eeuw naar de Europese kusten, waaronder Frisia (het kustgebied van de Lage Landen van Vlaanderen tot Noord-Duitsland). Daar moordden en plunderden ze er dan op los. Bij de eerste aanval van Deense Vikingen op Frisia in 810 waren de Vikingen met een vloot van wel tweehonderd schepen. Er werden huizen platgebrand, families verscheurd en hele dorpen verwoest. Pas na betaling van 100 pond zilver lieten de Vikingen de plaatselijke bevolking weer met rust – tot hun volgende plundertocht.

Water als weg

Op de tentoonstelling Wij Vikingen kom je deze kant van de Vikingen zeker tegen. Maar ook het andere gezicht van de Vikingen komt aan bod. Scandinaviërs waren in die tijd heel goed in schepen bouwen en varen. Dat gaf ze een enorme voorsprong, want reizen over het water was in die tijd veel sneller dan reizen over land. De Noordzee was zeg maar de snelweg van Noord-Europa.

Die voorsprong gebruikten de Vikingen niet alleen om te plunderen, maar ook om ‘netjes’ te handelen met de kustplaatsen waar ze aanlegden. Ook met de bewoners van de Lage Landen dus.

Noordzeecultuur

De contacten tussen de kustbewoners van Scandinavië en Nederland waren zelfs zo nauw, dat er ook gebruiken werden uitgewisseld. Zo ontstond een gezamenlijke Noordzeecultuur. Dit was trouwens al zo voor de eerste bezoeken van de Vikingen aan onze kusten. In havens en handelsplaatsen werden talen, tradities en overtuigingen uitgewisseld. Zo werden in Frisia bijvoorbeeld heidense goden aanbeden die de Vikingen ook kenden, zoals de Noorse oppergod Odin.

De Vikingen vertraagden zelfs het geleidelijke proces waarbij heidense goden in Frisia werden verdrongen door het christendom. Ze plunderden namelijk de kerken die in de 9e eeuw net werden gesticht, waardoor sommige omwonenden weer terugvielen op hun oude geloof.

Op Viking gaan

Het gekke is: eigenlijk waren de Vikingen helemaal geen volk. Het ‘op Viking gaan’ (dat wil zeggen op rooftocht gaan) was meer een levensstijl die ook in die Noordzeecultuur paste. Inwoners van Frisia gingen er ook aan meedoen – soms omdat ze werden gedwongen, maar soms ook omdat ze zich vrijwillig aansloten bij de Vikingen. De wet bepaalde overigens wel dat iemand die zich vrijwillig bij de Vikingen aansloot nooit meer welkom in Frisia.

Op Viking gaan was dus een onderdeel van een gemeenschappelijke Noordzeecultuur in die tijd. Op de tentoonstelling Wij Vikingen zou je er dus wel eens achter kunnen komen dat we meer gemeen hebben met de Vikingen dan je dacht…

Wij Vikingen in het Fries Museum
Wij Vikingen in het Fries Museum (met dank aan het museum voor de afbeelding)

Wat is er te zien op de tentoonstelling?

In de zes zalen die de tentoonstelling omvat zijn meer dan 500 archeologische vondsten en andere objecten uit binnen- en buitenland te zien. Er zijn bruiklenen bij uit het Gotlands Museum, Tromsø Universitetsmuseet en Lunds Universitets Historiska Museet. Voorbeelden van getoonde objecten zijn wapens, een versierde drinkhoorn uit de 10e eeuw en het in Zutphen gevonden skelet van een slachtoffer van de Vikingen.

Vikingschip

Op de tentoonstelling is ook een replica te zien van het rond 1030 gebouwde oorlogsschip Skuldelev V. De restanten van dit Vikingschip zijn te zien in het Vikingeskib Museet in het Deense Roskilde. Aan de hand van bouwtekeningen uit dit museum hebben studenten Bouw & Infra en Maritieme Techniek van ROC Friese Poort er samen met scheepsbouwer Bein Brandsma een vijftien meter lange replica van gebouwd, die na de tentoonstelling ook echt vaarklaar zal worden gemaakt. Dan kan er dus weer ‘op Viking’ gegaan worden in Nederland.

Kinderroute

Voor kinderen van 8 tot 12 jaar oud is er een speciale route door de tentoonstelling, waarbij ze ontdekken wat het betekent om een Viking in Frisia te zijn. Dit doen ze onder andere door opdrachten uit te voeren, te vechten met zwaard en bijl en schatten te zoeken.

De tentoonstelling Wij Vikingen is van 19 oktober 2019 tot en met 15 maart 2020 te bezoeken in het Fries Museum in Leeuwarden.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.