Vikingen in Ribe: Museum Ribes Vikinger en Ribes Vikinge Center + Vikingmarkt

Geschreven door Sandra van Bijsterveld

Lange tijd leek het erop dat er nooit Vikingen waren geweest in Ribe, vertelde Ribe Guide Richard tijdens onze rondleiding door Ribe. Waar er ook gezocht werd, er werden geen potscherven, sieraden of andere overblijfselen uit de Vikingtijd gevonden. Hoe was dat mogelijk?

Lees hier over onze fijne accommodatie bij Ribe

Aan de overkant

Eigenlijk had onze gids het antwoord al tijdens ons bezoek aan de Domkerk van Ribe gegeven. In de Vikingtijd, ongeveer tussen 700 en 1066, hadden de Vikingen aan de noordkant van de rivier gewoond. Ze gebruikten Ripa (het huidige Ribe) als handelsplaats en uitvalsbasis voor hun plundertochten. Tijdens de kerstening van Denemarken ontstond een nieuw centrum, aan de zuidkant van de rivier. Iedereen die zich bekeerde tot het christendom, verhuisde naar de nieuwe stadskern. Uiteindelijk was de nederzetting aan de overkant verdwenen en nog later zelfs helemaal vergeten.

Logisch dus dat archeologen aan de zuidkant van de rivier zochten naar sporen van Vikingen. Ze verwachtten dat de handelsplaats altijd daar had gelegen. Maar ook logisch dat ze niets vonden, want de Vikingen hadden daar nooit gewoond. Pas bij grondwerkzaamheden aan de noordkant van de rivier doken bij toeval de eerste vondsten op. Uiteindelijk werden maar liefst een kwart miljoen voorwerpen gevonden.

Museum Ribes Vikinger

Die voorwerpen zijn nu te bewonderen in museum Ribes Vikinger in Ribe, dat staat op de plek waar Ripa rond 700 ontstond als marktplaats aan de rivier de Ribe Å. Dankzij die voorwerpen weten we een beetje hoe de Vikingen leefden. Zo zijn er glazen kralen en andere sieraden gevonden. En ontzettend veel barnsteen – waarschijnlijk alleen de stukken die de Vikingen zelf als restjes zagen. Ook zijn er aanwijzingen dat ze barnsteen bij het vuur legden om er lijm van te maken. Kun je nagaan hoeveel ze ervan hadden.

Museum Ribes Vikinger

Ook weten we dat de Vikingen, vanaf het moment dat rond 800 het zeil werd uitgevonden, verre reizen maakten naar Groenland, Svalbard en Canada. Dat laatste land noemden ze trouwens Vinland, vanwege de wijngaarden die ze er aantroffen. Voor onze gids een reden om global warming niet als rampscenario te zien, maar als natuurlijke golfbeweging die al eeuwen gaande is.

Geschiedenis als golfbeweging

Omdat ook de Vikingtijd deel uitmaakt van de golfbeweging die geschiedenis is, gaat het museum Ribes Vikinger niet alleen over de Vikingen. Je kunt er ook de overgang bekijken van de Vikingtijd naar de Middeleeuwen. In één ruimte is een Vikingdorp uit het jaar 800 nagebootst. Natuurlijk ligt er ook een boot, waar je in mag stappen om te bekijken wat erin ligt: gedroogde vis, walvisbotten en huiden bijvoorbeeld.

Museum Ribes Vikinger vikingboot

Dan loop je zo een tafereel uit de Middeleeuwen in. Het is inmiddels 1500 en er wordt druk gebouwd aan de kerk. De Noordse godenwereld heeft plaatsgemaakt voor het christendom. Over de verschillen tussen deze geloofsbelevingen is een aparte expositie ingericht, met aan de linkerkant de Noordse gebruiken en aan de rechterkant de christelijke. Dat levert interessante vragen op.

Zo zien we links een uitleg over runen, het schrift van de Vikingen dat dat speciaal bedoeld was om in steen en hout te kerven. Maar waarom staat de runensteen van Ribe dan aan de christelijke kant van de expositie – en hoe kan het dat hij bij de Domkerk gevonden is, in het christelijke Ribe dus? Onze gids legt uit dat dat komt doordat deze runensteen van rond het jaar 1000 tot het christendom mag worden gerekend, omdat erop wordt gesproken over een ziel, iets wat in de Noordse godenwereld niet gebruikelijk was.

Museum Ribes Vikinger runensteen

Er zijn nog veel meer verschillen tussen de manier waarop heidense Vikingen en christenen honderden jaren geleden hun geloof beleefden. Zo konden mensen en goden elkaar in de Noorse godenwereld ontmoeten: hun werelden liepen in elkaar over. Gebeden werd er niet echt – het was meer een soort ruilhandel. Voor een reis kon je bijvoorbeeld als een soort offer een vos in een boom hangen, en dan hopen dat in ruil daarvoor de wind gunstig zou zijn onderweg. Dit past helemaal bij de handelsgeest van de Vikingen.

Ook de manier van begraven of cremeren komt aan de orde. We zien Vikingen die na hun dood in scheepsrompen of wagenbakken worden gelegd, inclusief spullen en zelfs bedienden die ze na hun dood nog nodig zouden hebben. En we zien christelijke graven, waarin de overledenen altijd keurig recht lagen en nooit geschenken bij zich hadden. Hoewel… aan de christelijke kant van de expositie zien we toch een graf met glaskralen erin, en een skelet met gebogen benen. Hoort dat graf daar wel? Volgens onze gids wel: waarschijnlijk was het een meisje met een kralenketting om en waren haar benen alleen gebogen omdat de kist te klein was.

Behalve de Vikingboot waar je in mag, is de grote speelruimte voor kinderen de leukste plek van museum Ribes Vikinger. Hier kun je in het bed van koningin Dagmar kruipen, je verkleden, als ridder meedoen aan een steekspel of een potje bikkelen. Ook leuk: kinderen tot 18 jaar hebben gratis toegang tot het museum.

Ribe VikingeCenter en Vikingmarkt

Maar er is nog een plek waar kinderen (en volwassenen natuurlijk) zich helemaal kunnen verplaatsen in de wereld van de Vikingen in Denemarken. Iets buiten Ribe ligt het Ribe VikingeCenter, een openluchtmuseum waar je zelf kunt meemaken hoe de Vikingen leefden. In dit Vikingcentrum vind je:

  • Ribe By: een Vikingnederzetting uit 825 waar je Vikingspelletjes kunt doen en kunt helpen kruiden plukken of brood bakken.
  • Boogschuttersveld Ripa Mark waar je kunt worden opgeleid tot een echte Vikingstrijder, kunt boogschieten en een helm en maliënkolder kunt passen.
  • Thinghuset met muurschilderingen over de Vikinggeschiedenis.
  • Ripa Havn, de rivierhaven van Ripa uit 770 waar nog hard aan wordt gewerkt – je kunt de timmerlieden helpen als je wilt.
  • Bymarken, het stadveld waar demonstraties worden gegeven met uilen, valken en haviken.
  • Ripa Markedsplads, de marktplaats van Ripa uit 710, waar onder andere zilver, glazen kralen en slaven werden verhandeld. Dit was de belangrijkste marktplaats van Scandinavië en de Ripa-sceat (denk aan het woord ‘schat’) was het eerste geld van Scandinavië.
  • Hviding Storgård, een hoeve uit 980.
  • In 2016 wordt Ansgars Kirke uit 865 gebouwd.

Ribe Vikingecenter langhuis
Elk jaar in de eerste week van mei wordt het nog leuker in Ribe VikingeCenter. Dan komen historische verenigingen uit allerlei landen bij elkaar op de Internationale Vikingmarkt om een week lang op het terrein van het Vikingcentrum te verblijven en demonstraties te geven.

Ribe Vikingecenter vikingmarkt

Niet alle activiteiten in Ribe Vikingecenter zijn inbegrepen bij je toegangsbewijs. Je kunt een extra kaartje kopen waarmee je een Ripa-munt kunt slaan bij de zilversmid en mag boogschieten en houtbewerken.

Ribe Vikingecenter roofvogels

Wat een geluk dat de Internationale Vikingmarkt samenvalt met de Nederlandse meivakantie! Tijdens onze meivakantie in Denemarken waren er veel Nederlanders onder de bezoekers van het park – en er liepen Vikingen rond die Nederlands spraken. Als je speciaal geïnteresseerd bent in Vikingen, is de eerste week van mei dus een ideaal moment om Ribe te bezoeken.

Wil je weten wat we nog meer deden in Zuid-Jutland? Bekijk dan dit overzicht van bezienswaardigheden in Zuid-Jutland.

Handig: plan je vakantie in Denemarken op StralendDenemarken.nl

Om te bewaren op Pinterest: 

Ik werd uitgenodigd om Zuidwest-Denemarken te bezoeken voor mijn blog. Meer informatie over samenwerkingen op mijn blog vind je in mijn disclaimer.

 

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.